Lý do vết loét, vết thương khó lành và bí quyết xử lý nhanh, hiệu quả

Thứ ba - 22/11/2022 07:15
Vì sao có người nhanh khỏi bệnh, lành vết thương nhưng có người thì ngược lại. Vết thương khó lành còn là ‘hàn thử biểu’ về sức khỏe miễn dịch người trong cuộc, vì vậy hiểu được nguyên nhân sẽ giúp trị bệnh hiệu quả hơn, nhanh hơn.
bs nguyen nam anh
ThS. BS. NGUYỄN NAM ANH
Chuyên khoa Cơ xương khớp và Chấn thương chỉnh hình
Trưởng đơn vị Chăm sóc vết thương – Bệnh viện Quốc tế Minh Anh

Suýt mất chân vì sốc nhiễm trùng da

Theo báo SKĐS hồi tháng 3-2021, Bệnh viện Phong - Da liễu Trung ương Quy Hòa, Bình Định cứu chữa thành công cho ngư dân L.C 57 tuổi, ở thị xã Hoài Nhơn bị sốc nhiễm trùng da nặng. Ông L.C mắc bệnh là do lúc làm việc va phải cạnh sắc của thuyền đánh cá, làm chảy máu mặt trước cẳng chân trái. Hai ngày sau, xuất hiện vùng hoại tử màu đen kèm 1 vài bọng nước màu nâu kích thước 4 x 5cm phân bố quanh vùng vết thương cẳng chân trái. Bệnh nhân có sốt trong tình trạng tỉnh, mệt nhiều, đau đầu, chóng mặt. Thương tổn lan rộng cẳng chân trái, kèm bọng nước xuất huyết, sưng đau cẳng chân, mảng bầm máu kèm thương tổn hoại tử lan rộng đến tận gót chân.

Qua thăm khám, ông L.C bị sốc nhiễm trùng da nặng do nhiễm vi khuẩn Vibrio Vulnificus. Đây là loài vi khuẩn sống tự do, có mặt trong tự nhiên, phân bố chủ yếu ở môi trường nước mặn và nước lợ ven biển ở khắp thế giới. Vi khuẩn này thích hợp ở môi trường nhiệt đới và cận nhiệt đới. Khi bị nhiễm dẫn đến các hội chứng lâm sàng như viêm dạ dày ruột; nhiễm trùng huyết tiên phát; nhiễm trùng vết thương kéo dài…  Bệnh nhân được cho cấy máu và cấy dịch tại bọng nước và mô hoại tử để làm kháng sinh đồ trước khi dùng kháng sinh. Trước đó, bệnh nhân chưa dùng bất kì loại kháng sinh nào.

Lý do vết loét, vết thương khó lành

Hầu hết mọi người, trong giai đoạn nào đó  của cuộc đời đã từng trải qua một vết thương. Phần lớn, chữa lành mặc dù vết thương có thể để lại sẹo, nhưng ở một số người, quá trình lành bệnh kéo dài và kèm theo các triệu chứng lớn, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống như trường hợp ông L.C nói trên.

Vết thương khó lành được định nghĩa là vết thương không thể chữa lành bằng liệu pháp tiêu chuẩn theo trật tự và kịp thời. Định nghĩa này áp dụng cho cả vết thương cấp tính lẫn mãn tính và không phụ thuộc vào dạng vết thương lẫn nguyên nhân. Nhiều vết thương, đặc biệt là những vết thương ở người già với các bệnh nền đi kèm nên khó xử trí. Ví dụ, khoảng 50% dân số cao tuổi ở Ý từng trải qua một vết thương khó lành vào một thời điểm nào đó trong những năm cuối đời, điều này đồng nghĩa, tiến  độ lành vết thương ở người già và trẻ không giống nhau.

Y học phân vết thương lâu lành thành hai nhóm chính là vết thương/loét do áp lực, thường là trong trường hợp mọi người bị bất động trong thời gian dài như những người bị thương hoặc người già. Các vết loét do tì đè thường không được phát hiện bởi các chuyên gia y tế cho đến khi chúng đã chuyển sang giai đoạn nặng vì chúng nằm bên dưới cơ thể bệnh nhân, do đó rất khó phát hiện. Hai là các vết thương tiểu đường, kể cả tuýp I hoặc II. Nếu bệnh nhân tiểu đường phát triển vết loét ở bàn chân (vết nứt trên da do áp lực quá mức và/ hoặc sự cọ xát ở một vùng nhỏ của lòng bàn chân), bệnh có thể trở nên trầm trọng hơn rất nhanh do máu lưu thông kém, thiếu tiểu cầu và các thành phần máu lành khác.

4 giai doan tang sinh
Quá trình hồi phục vết thương

Tại sao một số vết thương không lành? Câu hỏi được nhiều người quan tâm, nhưng theo các chuyên gia y tế thì có mấy lý do sau đây:

·       Do nhiễm trùng: Vi khuẩn xâm nhập từ bên ngoài vào, xuất hiện dấu hiệu vùng da xung quanh vết thương bị sưng đỏ và đau kèm dịch mủ, mùi khó chịu .

·       Do chế độ dinh dưỡng kém, nghèo nàn làm cho sức đề kháng suy giảm

·       Do mắc bệnh, đặc biệt là bệnh tiểu đường: Đường huyết tăng cao khiến hệ miễn dịch suy yếu, tổn thương dây thần kinh… khiến vết thương lâu lành.

·       Do tác dụng phụ của thuốc, nhất là hóa trị và các hóa chất mạnh và lạm dụng thuốc kháng sinh thường xuyên, khiến lợi khuẩn giảm, khuẩn gây bệnh tăng cao

·       Do lưu thông máu kém, đây là chức năng tự chữa lành vết thương của cơ thể nhưng khi lưu thông máu kém khiến vết loét lâu lành như bệnh tiểu đường chẳng hạn.

·       Do ít vận động, nằm nhiều, làm tăng áp lực lên những vùng da khiến nhiễm trùng thêm trầm trọng.

·       Do sử dụng rượu, bia, chất kích thích: Các thứ này ảnh hưởng toàn bộ sức khỏe nên vết thương lâu lành hơn.

Điều trị vết thương khó lành

Thông thường, những vết thương khó lành được điều trị bằng cách rửa và băng cơ bản, với việc thay băng thường xuyên. Tuy nhiên, nếu không cải thiện thì phải thực hiện các biện pháp khác để giúp vết thương lành hoàn toàn.

·       Ghép da :

Ghép da từ các bộ phận khác của cơ thể là cần thiết để giúp làm kín các vết thương chưa khép lại hoàn toàn, chẳng hạn như vết loét lớn.

·       Sử dụng các yếu tố tăng trưởng nguồn gốc từ tiểu cầu :

Đối với loét chân do tiểu đường, một phương pháp điều trị mới đang được thử nghiệm liên quan đến các yếu tố tăng trưởng có nguồn gốc từ tiểu cầu và một este từ hyaluronan - cả hai đều có liên quan đến việc chữa lành vết thương một cách tự nhiên. Trong một nghiên cứu được thực hiện vào năm 2000,  kết quả rất đáng khích lệ, khi một yếu tố kích thích thuộc địa bạch cầu hạt được áp dụng cho vết loét do tiểu đường, điều này khuyến khích việc chữa lành vết thương tự nhiên mà không xuất hiện chức năng tĩnh mạch ngoại vi.

·       Cắt cụt chi:

Thật không may, trong nhiều trường hợp vết thương khó lành, đặc biệt là ở những bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường tuýp I hoặc II, giải pháp cuối cùng là cắt cụt chi / vùng bị thương cho đến khi chức năng tĩnh mạch phát triển đủ để chữa lành hoàn toàn. Ở những bệnh nhân lớn tuổi bị loét do tì đè / lòng bàn chân, nếu những vết thương này không thể chữa lành hoàn toàn bằng các phương pháp điều trị hiện tại, bệnh nhân thường qua đời do các vấn đề cơ bản khác. Những vết thương này cũng có thể bị nhiễm trùng, có thể gây ra nhiễm trùng huyết diễn ra rất nhanh, vì chúng quá già để tự kháng lại nhiễm trùng.

·       Những điều cần tránh khi điều trị vết loét lâu lành

Tuyệt đối không nên tự ý rắc thuốc kháng sinh, áp dụng các phương pháp dân gian theo lời đồn như lá trà xanh, lá trầu không,… vì chưa được chứng minh về tính an toàn khi sử dụng trên các vết loét sẽ làm nặng thêm. Tránh sử dụng các sản phẩm vệ sinh không an toàn, các sản phẩm kháng khuẩn như cồn y tế, oxy già, betadine…, vì chúng có tác dụng thấp. Việc làm sai cách, không có cơ sở khoa học sẽ không cải thiện được vết thương mà còn làm tăng nguy cơ bội nhiễm vì vi khuẩn kháng thuốc. Nên đưa người bệnh đến bệnh viện, tại đây sẽ được bác sĩ khám, chẩn đoán và xử lý đúng cách, kịp thời.
 

Tác giả bài viết: BVQT Minh Anh

Tổng điểm nội dung là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá

  Ý kiến khác

Mã bảo mật   
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
1
Bạn cần hỗ trợ?